راهنمای کامل درمان لک های قهوه ای جای جوش

اگر شما هم جزو افرادی هستید که لک‌های قهوه‌ای جای جوش و آکنه، یادگاری از دوران بلوغ و نوجوانی‌تان هنوز هم روی پوستتان باقی مانده است، این مقاله دقیقاً برای شماست.

بسیاری از افراد این لک‌ها را با اسکار جوش اشتباه می‌گیرند؛ درحالی‌که باید بدانید اسکار معمولاً به زخم‌های فرو رفته یا برجسته روی پوست گفته می‌شود، اما لک‌های قهوه‌ای یا قرمز که پس از بهبود جوش باقی می‌مانند، نتیجه‌ی افزایش رنگدانه در محل التهاب هستند؛ چیزی که در علم پوست به آن هایپرپیگمنتیشن پس از التهاب (PIH) گفته می‌شود.

خبر خوب اینکه این نوع جای جوش، یکی از رایج‌ترین مشکلات پوستی است و با یک روتین منظم و استفاده از محصولات ضدلک مناسب، به‌مرور قابل درمان و محو شدن خواهد بود.

تفاوت لک و اسکار در چیست؟

اگر بعد از جوش، هنوز اثری روی پوست شما باقی مانده است، خیلی مهم است که بدانید با لک سروکار دارید یا با اسکار، چون نوع درمان این دو کاملا متفاوت است.

لک (PIH – هایپرپیگمنتیشن بعد از التهاب)

• لک، تغییر رنگ سطحی پوست بعد از بهبود جوش است.
• معمولاً به‌صورت نقاط قهوه‌ای، قرمز یا صورتی دیده می‌شود.
• علتش تولید بیش‌از‌حد ملانین (رنگدانه) در ناحیه‌ی التهاب یا زخم پوست است.
• روی بافت پوست تأثیر نمی‌گذارد و صاف و هم‌سطح باقی می‌ماند.
• قابل درمان با محصولات روشن‌کننده، لایه‌بردار، سرم‌های ضدلک و ضدآفتاب.

اسکار (جای زخم یا فرورفتگی)

• اسکار زمانی ایجاد می‌شود که جوش به بافت عمیق‌تر پوست آسیب زده باشد.
• می‌تواند به صورت فرورفتگی (atrophic scar) یا برآمدگی یا گوشت اضافه (hypertrophic scar) ظاهر شود.
• درمانش معمولاً سخت‌تر است و ممکن است نیاز به میکرونیدلینگ، لیزر، ساب‌سیژن یا درمان‌های حرفه‌ای کلینیکی داشته باشد.

 تشخیص درست بین این دو خیلی مهم است؛ چون لک‌ها قابل درمان خانگی و دارویی هستند، اما اسکارها معمولاً نیاز به درمان تخصصی دارند.

معرفی ۷ ماده مؤثره‌ی کلیدی برای درمان لک‌های قهوه‌ای جای جوش

درمان لک‌های قهوه‌ای بدون انتخاب مواد مؤثره‌ی درست، مثل آب دادن به گیاه پلاستیکی‌ست!
اگر به دنبال پاک شدن تدریجی جای جوش‌ها و یکنواخت شدن رنگ پوست هستید، باید با این ترکیبات طلایی آشنا باشید:

1- نیاسینامید (Vitamin B3)؛ ضدلک + ضدالتهاب + کنترل چربی پوست

نیاسینامید یکی از ملایم‌ترین و مؤثرترین ترکیبات برای کاهش لک‌های قهوه‌ای است. با مهار تولید بیش‌ازحد ملانین، رنگ پوست رو یکنواخت‌تر می‌کند و در عین حال التهاب و چربی رو کاهش می‌دهد.

محصول پیشنهادی آیسان استور: سرم نیاسینامید ۱۰٪ The Ordinary – مناسب انواع پوست، حتی حساس

2- ویتامین C؛ آنتی‌اکسیدان قوی + روشن‌کننده پوست

ویتامین C با مهار آنزیم تیروزیناز، تولید رنگدانه رو کاهش می‌دهد. همچنین از پوست در برابر آسیب‌های محیطی مثل آفتاب محافظت می‌کند و به تدریج لک‌ها رو کم‌رنگ‌تر می‌کند.

محصول پیشنهادی: سرم ویتامین C گارنیر

3- آربوتین (Arbutin)؛ روشن‌کننده ملایم و ایمن حتی برای پوست حساس

آربوتین از عصاره برگ خرس گرفته شده و از مشتقات هیدروکینون محسوب می‌شود ولی ایمن‌تر و ملایم‌تر است؛ به‌ویژه برای کسانی که لک‌های تیره مزمن دارند، انتخابی ایده آل است.

محصول پیشنهادی: سرم آربوتین The Ordinary – ترکیب شده با هیالورونیک اسید برای آبرسانی بیشتر

4- اسید کوجیک (Kojic Acid)؛ ضدلک طبیعی با منشاء قارچی

این ماده در بسیاری از محصولات روشن‌کننده پوست آسیایی دیده می‌شود؛ هم تولید ملانین رو مهار می‌کند، هم خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارد.

5- اسید آزلائیک (Azelaic Acid)؛ ضدلک + ضدجوش + ضدقرمزی

این اسید چندکاره، علاوه‌بر کاهش لک‌های قهوه‌ای، برای کسانی که پوست مستعد آکنه یا روزاسه دارنو هم عالیست. منافذ را تمیز می‌کند و باعث بهبود بافت پوست می‌شود.

6- ترانگزامیک اسید (Tranexamic Acid)؛ مهارکننده قوی لک‌های مقاوم

ترانگزامیک اسید، در درمان ملasma و PIH شدید بسیار مؤثر است، می تواند حتی لک‌های قدیمی و سرسخت رو کم‌رنگ کند، به‌خصوص وقتی در کنار نیاسینامید یا رتینول استفاده شود.

7- رتینول (Retinol)؛ افزایش بازسازی سلولی + کم‌رنگ کردن تدریجی لک‌ها

رتینول به پوست کمک می‌کند تا سریع‌تر لایه‌برداری طبیعی  را انجام دهد. با تجدید سلول‌ها، هم لک‌ها را کاهش می‌دهد، هم بافت پوست را صاف‌تر می‌کند.

محصول پیشنهادی: سرم رتینول سام بای می

نکته مهم:
استفاده از این ترکیبات باید زیر نظر راهنمای استفاده محصول باشد، چون بعضی‌ها مثل رتینول یا اسید کوجیک ممکن است در پوست‌های حساس ایجاد تحریک کنند و فراموش نکنید استفاده روزانه از ضدآفتاب در کنار هر درمان ضدلک، واجب‌تر از خود درمان است!

چگونه یک روتین ضدلک مؤثر برای درمان جای جوش بسازیم؟

برای از بین بردن لک‌های قهوه‌ای جای جوش، باید یک برنامه منظم و هدفمند داشته باشید که شامل پاکسازی، درمان، محافظت و تقویت پوست باشد. در ادامه، یک روتین کامل صبح و شب برای شما طراحی کردیم:

روتین پوستی ضدلک صبحگاهی:

مرحله اول پاکسازی ملایم (Gentle Cleanser): شستشوی صورت با شوینده ملایم

پاکسازی پوست از چربی شب قبل و آلودگی محیطی، اولین قدم برای شروع هر روتین است. از شوینده‌ای استفاده کنید که پوست را خشک نکند و فاقد صابون باشد.
پیشنهاد آیسان استور: ژل شستشوی Sensibio بایودرما

مرحله دوم استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها (سرم ویتامین C یا نیاسینامید): برای کاهش تدریجی لک‌های قهوه‌ای، مهار رنگدانه‌های جدید و محافظت در برابر آسیب‌های محیطی، حتماً از یکی از این سرم‌ها استفاده کنید

 پیشنهاد آیسان استور: سرم نیاسینامید ۱۰٪ The Ordinary – ضد التهاب و کنترل‌کننده چربی

این نکته را هم مدنظر داشته باشید که اگر پوست حساسی دارید، با دوز کمتر شروع کنید و تدریجاً افزایش دهید.

مرحله سوم آبرسان سبک: پوست باید مرطوب بماند تا بهتر ترمیم شود.
پیشنهاد آسان استور: ژل کرم آبرسان هیدرا بوست نیتروژنا

مرحله چهارم ضدآفتاب با SPF 50: مهم‌ترین مرحله! نور خورشید باعث تشدید لک‌ها می‌شود، حتی پشت پنجره یا در روزهای ابری.

رعایت این چند نکته در انجام درست روتین پوستی صبحگاهی ضروری است:

• ضدآفتاب رو هر ۳-۴ ساعت یک بار تجدید کنید (مخصوصاً اگر در معرض نور مستقیم هستید).
• بین مراحل، حدود ۳۰ تا ۶۰ ثانیه صبر کنید تا جذب کامل انجام شود.
• اگر در روتین شب از ترکیبات قوی مثل رتینول استفاده می‌کنید، صبح حتماً ضدآفتاب بزنید.

روتین شب ضد لک جای جوش

شب، زمان ترمیم و بازسازی طبیعی پوست است. اگه از این فرصت طلایی استفاده نکنید، درمان لک‌ها خیلی کند پیش می رود. این روتین شبانه برای پوست‌های دارای لک قهوه‌ای، پی‌آی‌اچ (PIH) و جای جوش طراحی شده است:

مرحله اول پاکسازی دوبل(Double Cleansing): برای پاک کردن کامل ضدآفتاب، آلودگی هوا و باقی‌مانده آرایش از روی پوست، ابتدا از میسلار واتر یا روغن پاک‌کننده استفاده کنید، سپس با ژل شستشوی ملایم پوست خود رو بشویید.

مرحله دوم استفاده از لایه‌بردار (۲ تا ۳ شب در هفته): لایه‌بردار کمک می‌کند سلول‌های مرده‌ی سطح پوست که باعث تیرگی آن ناحیه  از پوست شدند، سریع‌تر جدا شوند؛ فقط دقت کنید که بیش از حد  از لایه بردار استفاده نکنید.

پیشنهاد: تونر گلایکولیک اسید Pixi Glow Tonic یا سرم AHA 30% + BHA 2% The Ordinary (فقط شب و با احتیاط بالا)

در نظر داشته باشید که لایه‌بردار رو با ویتامین C یا رتینول هم‌زمان استفاده نکنید.

مرحله سوم سرم درمانی ضد لک: بعد از لایه‌برداری (یا در شب‌هایی که لایه‌بردار نزدید)، از سرم ضدلک استفاده کند. این سرم باید ترکیباتی مثل آربوتین، ترانگزامیک اسید، آزلائیک اسید یا رتینول داشته باشد.

پیشنهاد: سرم آربوتین The Ordinary

مرحله چهارم استفاده از  مرطوب‌کننده و ترمیم‌کننده شب: بعد از محصولات فعال، پوست نیاز به تسکین و آبرسانی دارد. مرطوب‌کننده‌ مورد استفاده بهتر است حاوی پانتنول، نیاسینامید، سرامید یا B5 باشد.

پیشنهاد آیسان استور:  کرم ترمیم‌کننده سیکالفیت پلاس Avene

نکات طلایی در روتین پوستی:

• برای نتیجه‌گیری، حداقل ۶ تا ۸ هفته به روتین پوستی خود متعهد باشید.
• اگر پوست حساسی دارید، استفاده از رتینول و AHA/BHA را شب‌های جداگانه انجام دهید.
• ضدآفتاب را صبح روز بعد حتماً تجدید کنید چون پوست بعد از لایه‌برداری حساس‌تر می شود
• اگر احساس خشکی یا سوزش کردی، مرطوب‌کننده رو بیشتر و ترکیبات فعال رو کمتر کن

اشتباهات رایجی که روند درمان لک‌های قهوه‌ای جای جوش را کندتر می‌کنند

درمان لک‌های قهوه‌ای صبر و نظم می‌طلبد، اما خیلی وقت‌ها با چند اشتباه ساده، تمامی تلاش هایی که انجام داده اید بی ثمر می شود.

1. نزدن یا تجدید نکردن ضدآفتاب(هر 3 یا 4 ساعت) بزرگ‌ترین اشتباه ممکن است! حتی اگر بهترین سرم‌ها و کرم‌ها را استفاده کنید، بدون ضدآفتاب، پوست شما دوباره لکه دار می شود. اشعه UV باعث تحریک ملانین و تیره‌تر شدن لک‌ها می‌شود.
2. نداشتن نظم در اجرای روتین پوستی؛ پوست برای ترمیم، به تداوم و زمان نیاز دارد و اگر در اجرای روتین پوستی پیوستگی نداشته باشید، نتیجه لازم را نمی‌گیرید.
3. استفاده بیش‌ از حد از لایه‌بردارها در روتین پوستی روزانه، باعث التهاب، تحریک و حتی ایجاد لک های جدید می‌شود.
4. ترکیب اشتباه مواد مؤثره مثل استفاده همزمان از ویتامین C، رتینول، AHA  و نیاسینامید، بدون آگاهی از تداخل‌ آنها، می تواند باعث سوزش و خشکی پوست و در نهایت بدتر شدن تیرگی و لک های پوستی شود. برای جلوگیری از تداخل، باید بین استفاده همزمان از مواد فعال خودداری کنید.
5. نخوردن آب کافی و کم‌خوابی باعث می شود پوست توانایی بازسازی خود را نداشته باشد.
6. استفاده از برخی محصولات آرایشی حاوی الکل، عطر یا روغن‌های کومدون‌زا  باعث بسته شدن منافذ و التهاب پوست می‌شوند.  این محصولات روند درمان لک را کند یا حتی متوقف می‌کنند.
7. استفاده از محصولات بدون اصالت یا فیک به‌جای درمان، ممکن است باعث سوختگی پوست، ایجاد لک و حساسیت پوستی شوند.

به عنوان سخن پایانی توصیه می کنیم همیشه از فروشگاه‌های معتبر خرید کنید و به برچسب اصالت، تاریخ انقضا و بسته‌بندی محصول دقت کنید.